Zalety ceramiki stosowanej do budowy domów są znane od wieków. Nowoczesne technologie produkcyjne pozwalają uzyskać materiały budowlane, które są jeszcze bardziej ciepłe i trwałe od swoich tradycyjnych – mimo wszystko nadal wykorzystywanych – poprzedników.
Głównym surowcem ceramiki jest glina, używana do budowy domów od tysięcy lat. Wyroby gliniane wypalane są w wysokiej temperaturze, co sprawia, że miękka glina staje się twardym i wytrzymałym materiałem budowlanym.
Ceramika tradycyjna
Materiały budowlane wyrabiane z gliny w tradycyjnej technologii (tzw. ceramika tradycyjna) to cegły i pustaki. Służą one do budowy ścian zewnętrznych dwuwarstwowych lub trójwarstwowych, ścian wewnętrznych konstrukcyjnych, jak i ścian działowych i fundamentowych.
Ceramika tradycyjna ma zbyt słabą izolacyjność termiczną, by można było ją wykorzystać do budowy domu w technologii jednowarstwowej (jedna warstwa muru bez ocieplenia).
(Domy z ceramiki są trwałe, wytrzymałe przy niewygórowanej cenie materiałow budowlanych.)
Tradycyjne wyroby z ceramiki budowlanej mogą być pełne: cegły budowlane bez otworów (lub w których otwory stanowią nie więcej niż 15% powierzchni ich podstawy) lub drążone: pustaki, cegły modularne, cegły kratówki, cegły dziurawki. Odpowiedni produkt wybierany jest ze względu na zastosowanie.
Cegły budowlane – pełne lub z pionowymi drążeniami
- klasa: 5; 7,5; 10; 15; 20;
- zastosowanie: ściany zewnętrzne i ściany wewnętrzne, ściany fundamentowe i piwniczne (oprócz cegły klasy 5, które można wykorzystać do budowy tylko ścian wewnętrznych z uwagi na to, że nie są mrozoodporne)
(Ceramiczna cegła pełna o prostokątnym, równoległościennym kształcie.)
Cegły dziurawki – mają dwa lub trzy otwory
- klasa: 3,5; 5;
- zastosowanie: ściany działowe, warstwy osłonowe, stropy Kleina (cegły klas 3,5 nie są mrozoodporne)
(Cegła dziurawka może mieć dwa lub trzy podłużne drążenia.)
Cegły modularne
- klasa: 10; 15; 20;
- odmiany: 188; 220 mm;
- zastosowanie: warstwa osłonowa w ścianach trójwarstwowych, ściany działowe
( Cegła modularna przystosowana do modularnego systemu wymiarowania ścian.)
Cegły kratówki – drążenia w kształcie rombów w kratkę
- klasa: 10; 15; 20;
- typ: K1; K2; K2,5; K3
- zastosowanie: warstwy nośne w ścianach dwu- i trójwarstwowych, warstwy osłonowe w ścianach trójwarstwowych, ściany wewnętrzne, ściany działowe,
(Cegła kratówka ma drążenia w kształce rombów.)
Pustaki MAX – z drążeniami stanowiącymi ponad 40% powierzchni podstawy
- klasa: 10; 15; 20;
- wymiary: dł. 288 mm, szer. 188 mm, wysokość – 138, 188, 220 mm
- zastosowanie: ściany wewnętrzne, ściany zewnętrzne dwuwarstwowe, warstwy nośne ścian trójwarstwowych
(Pustak MAX ma największe wymiary, wznoszenie ścian jest więc szybsze i prostsze.)
Pustaki U – z drążeniami stanowiącymi ok. 40% powierzchni podstawy
- klasa: 10; 15; 20;
- wymiary: dł. 250 mm, szer. 185, 188 mm, wys. 188, 220 mm (dostosowane do wymiarów cegły budowlanej)
- zastosowanie: ściany wewnętrzne, ściany zewnętrzne dwuwarstwowe, warstwy nośne ścian trójwarstwowych
(Z mniejszych pustaków U można budawać również ściany działowe.)
Pustaki SZ – z otworami stanowiącymi ok. 38% powierzchni podstawy
- klasa: 10; 15; 20;
- wymiary: dł. 288 mm, szer. 188 mm, wys. 138, 188, 220 mm
- zastosowanie: ściany wewnętrzne, ściany zewnętrzne dwuwarstwowe, warstwy nośne ścian trójwarstwowych, ściany działowe
(Pustak SZ ma wymiary dostosowane do cegieł modularnych.)
Pustaki szalunkowe – wewnątrz mają pustą przestrzeń
- klasa: 10; 15; 20;
- wymiary: dł. 327, 497 mm, szer. 175, 240, 250, 300 mm, wys. 238, 250 mm
- zastosowanie: ściany wewnętrzne działowe, ściany wewnętrzne konstrukcyjne, ściany między budynkami w zabudowie bliźniaczej lub szeregowej
(W pustak szalunkowy wtłacza się masę betonową lub zaprawę.)
Dostępne są również pustaki o niestandardowych wymiarach (pustaki typu EURO, pustaki typu Uni) oraz pustaki łączone na wpust i wypust.
Tradycyjne pustaki są duże, większe od cegły budowlanej, a przy tym lekkie, więc murowanie ścian odbywa się szybko. Niektóre produkty mają specjalne uchwyty, które ułatwiają przenoszenie i osadzanie pustaka we właściwym miejscu.
Oznaczenia cegieł
Kupując materiały budowlane warto zwrócić uwagę na oznaczenia, jakie znajdują się na produktach.
Wspomniana wyżej klasa podawana w liczbach, określa wytrzymałość cegły na ściskanie w MPa.
Litery przy materiałach oznaczają:
- B – cegły bez otworów;
- D – cegły drążone;
- L – cegły licowe;
- M – cegły mrozoodporne;
- P – cegły pełne;
- S – cegły szczelinowe;
- Z – cegły zwykłe.
Ceramika poryzowana
Aby poprawić izolacyjność cieplną materiałów ceramicznych zmodernizowano technologię tradycyjną i stworzono ceramikę poryzowaną. W procesie wytwarzania wyrobów ceramicznych do gliny dodaje się również mączkę drzewną lub trociny, które całkowicie spalają się, pozostawiając w wyrobach mikropory. Dzięki temu zmniejsza się gęstość materiałów ceramicznych, co znacząco poprawia ich izolacyjność cieplną.
W porównaniu do ceramiki tradycyjnej, wyroby z ceramiki poryzowanej mają również większą liczbę szczelin, inny jest kształt szczelin i łączne pole przekroju, co umożliwia budowę domu domu w technologii jednowarstwowej, przy osiągnięciu wymaganych parametrów izolacyjności cieplnej.
Produkty ceramiki poryzowanej mają nieco gorsze właściwości dotyczące wytrzymałości, mrozoodporności czy zdolności tłumienia dźwięków niż tradycyjne wyroby ceramiczne.
Pustaki poryzowane
- wymiary: dł. 380, 440, 550 mm, szer. 248 mm, wys. 238 mm
Zalety domów z ceramiki
Domy ceramiczne są trwałe, zdrowe i ciepłe. Wyroby z gliny są naturalne, paroprzepuszczalne, co zapewnia dobry mikroklimat wnętrz, a także charakteryzują się dobrą akumulacją ciepła.
Materiały budowlane z ceramiki są stosunkowo tanie, mogą relatywnie obniżyć koszty budowy. Jednakże wykorzystanie ceramiki tradycyjnej, o niewystarczającej wartości izolacyjności cieplnej, wymaga budowy w technologii dwu- lub trójwarstwowej, konieczne będzie zatem zastosowanie dodatkowo materiałów izolacyjnych.
Ściany wielowarstwowe to jednak wysoka oszczędność energii potrzebnej do ogrzewania przyszłego domu, a całkowita ognioodporność materiałów zapewnia spokój i bezpieczeństwo.
Technologia budowy ścian zewnętrznych z ceramiki poryzowanej
(fot. Wienerberger)
Ściany jednowarstwowe składają się tylko z jednej warstwy materiału budowlanego, pełniącego funkcję nośną i termoizolacyjną, którego grubość odpowiada grubości ściany, bez dodatkowych warstw dociepleniowych.
Współczynnik przenikania ciepła dla ściany jednowarstwowej przy użyciu pustaków poryzowanych murowanych na zaprawę termoizolacyjną może wynieść U= 0,26 W/m²K.
(fot. Wienerberger)
Ściany dwuwarstwowe ociepla się od zewnątrz styropianem lub wełną mineralną, a następnie na warstwę ocieplenia nakłada się warstwy wykończeniowe, elewacyjne. Do budowy ścian nośnych stosuje się pustaki o mniejszej grubości niż w stosowane w przypadku ścian jednowarstwowych.
Izolacyjność cieplna ściany dwuwarstwowej zależy od grubości warstwy ocieplenia np. przy zastosowaniu pustaka poryzowanego i 10 centymetrowej warstwy ocieplenia współczynnik U=ok. 0,29 W/m²K .
(fot. Wienerberger)
Ściana trójwarstwowa składa się z 3 warstw: nośnej, dociepleniowej oraz osłonowej. Warstwę nośną można budować z zastosowaniem pustaków tego samego rodzaju, co na ścianę dwuwarstwową, a warstwę osłonową wykonuje się np. z ceramicznych cegieł klinkierowych.
Współczynnik przenikania ciepła może wynieść U= 1,03 W/m²K.
