Jak wynika ze statystyk, około połowa udanych włamań jest dokonywana przez pokonanie drzwi.
Decyzja, w jaki sposób zabezpieczyć okna i drzwi wejściowe (w mieszkaniach – także drzwi balkonowe lub tarasowe) zależy nie tylko od stopnia zagrożenia obiektu, lecz również od koncepcji ochrony, która może przewidywać powstrzymywanie lub wykrywanie intruza zanim podejdzie do chronionych pomieszczeń, gdy próbuje wejść do wnętrza albo dopiero, gdy znajdzie się w chronionym wnętrzu.
Jakie drzwi wybrać?
Decyzja: wzmacniać drzwi standardowe (i jak) czy montować drzwi antywłamaniowe (tak popularnie określane są drzwi, które uzyskały atest) zależy nie tylko od stopnia zagrożenia, ale i od istniejących utrudnień dla przestępcy w dostaniu się do drzwi z narzędziami do ich pokonania.
Czy warto wstawiać drzwi antywłamaniowe, jeśli ścianę można bez problemu przeciąć piłą mechaniczną (np. dom z pustaków gipsowych lub tzw. szkielet kanadyjski)?
Czy wszystkie dostępne dla przestępcy otwory okienne i drzwiowe (okna, okienka, drzwi do garażu, na taras, do ogrodu, na balkon) można zabezpieczyć na takim samym poziomie wytrzymałości, jak drzwi wejściowe?
Odpowiedzi na te pytania umożliwią podjęcie odpowiedniej decyzji.
Wzmacnianie drzwi standardowych
Wzmocnienia drzwi nie można ograniczać tylko do zwiększania ich odporności mechanicznej. W skrajnej sytuacji można przecież zdecydować się na drzwi “papierowe”, połączone z sygnalizacją elektroniczną wykrywającą każdą próbę ich pokonania. Takie rozwiązanie ma sens przy niewielkim zagrożeniu oraz wtedy, gdy jest gwarancja dostatecznie szybkiej i skutecznej interwencji po włączeniu się sygnału alarmu. Lecz nawet w tym wypadku w drzwiach powinny być zamontowane atestowane zamki. Licho, jak to mówią, nie śpi i w razie udanego włamania bez uszkodzenia zamków mogą być trudności z uzyskaniem odszkodowania.
Drzwi antywłamaniowe
Drzwi antywłamaniowe spełniają swoje zadanie wtedy, gdy przestępca nie może użyć do ich pokonania specjalistycznych narzędzi. Dzieje się tak, gdy drzwi są dobrze widoczne z zewnątrz lub w miejscu, w którym używanie głośnych narzędzi zwraca ogólną uwagę. Na zewnątrz nie powinno być czynnych gniazd umożliwiających przestępcy dostęp do prądu i tym samym użycie elektrycznych narzędzi do sforsowania drzwi. Normy, według których badane są drzwi, nie stawiają zbyt dużych wymagań. Wielu producentów drzwi antywłamaniowych dołącza dodatkową informację o swoim wyrobie, np. wytrzymałość drzwi jest dwa a nawet trzy razy większa, niż podano w normie!
Czym kierować się przy doborze drzwi antywłamaniowych, aby wybrać optymalne?
Najwięcej pomyłek (zwłaszcza przy zamawianiu drzwi przez telefon) występuje w określeniu, czy potrzebne są nam drzwi prawe czy lewe. Sposób ustalania stronności drzwi jest pokazany na rys. 1.
Gdzie powinny być zamontowane drzwi antywłamaniowe?
Podstawową zasadą montowania drzwi antywłamaniowych jest wybranie miejsca, które umożliwia ich najsolidniejsze obsadzenie, czyli najczęściej miejsca przewidzianego przez architekta jako drzwi główne wejściowe. Bardzo ważne jest, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest planowana ochrona drzwi systemem alarmowym, aby drzwi antywłamaniowe były dobrze widoczne z zewnątrz budynku. W ten sposób zmniejsza się prawdopodobieństwo bezkarnego manipulowania przy drzwiach przez intruza. Zapewnienie widoczności drzwi jest niezbędne, gdy przed drzwiami głównymi planowane jest postawienie wiatrołapu. Ponadto warunkiem dobrego usytuowania drzwi głównych (dotyczącym także ich otoczenia) jest takie ich ustawienie, aby przestępca nie mógł ukryć się w martwej strefie widoczności.
Ile zamków powinno być w drzwiach antywłamaniowych?
Nie zaleca się montować więcej niż trzy zamki do drzwi standardowych i więcej niż dwa zamki w drzwiach antywłamaniowych. Dobrej klasy drzwi antywłamaniowe mają z reguły jeden zamek z bolcami wysuwanymi przynajmniej w trzech kierunkach.
Uwaga: na drzwi zewnętrzne główne najlepiej nadają się drzwi antywłamaniowe z zabezpieczeniem termicznym, ponieważ na drzwiach bez takiego zabezpieczenia będzie ię wytrącała wilgoć po stronie wewnętrznej.
Uwaga: drzwi antywłamaniowe, jeśli nie są do tego fabrycznie przystosowane (regulacja u dołu drzwi), mogą po ich zamontowaniu uniemożliwiać jakiekolwiek zmiany w wysokości posadzki. Następnym problemem jest ościeżnica. Jej sposób zakotwiczenia w murze i wytrzymałość na działania siłowe ma równie ważne znaczenie dla ochrony wejścia, jak i wytrzymałość samych drzwi. Wątpliwości dotyczące wymiany lub pozostawienia ościeżnicy, materiału, z którego powinna być wykonana (drewniana, stalowa), sposobu mocowana w murze, powinien rozwiązać producent drzwi, gdyż on najlepiej wie, jaki sposób umocowania jego drzwi jest najlepszy.
Wybór zamka według klucza i mechanizmu zamykania
Jakie znaczenie może mieć rodzaj klucza, skoro wybieramy zamek z atestem?
Po pierwsze, istotna jest przecież wygoda otwierania. Klucz brany w dłoń powinien niemal sam się ustawiać w prawidłowej pozycji do odpowiedniego włożenia w zamek, co jest szczególnie ważne podczas otwierania drzwi w ciemności.
Drugim warunkiem dobrego doboru klucza jest zapewnienie łatwego trafienia kluczem w ciemności w otwór zamka (kształt klucza, ale i otworu w zamku).
Trzecim warunkiem doboru klucza (tym razem jest to związane bardziej z samą konstrukcją zamka lub wkładki) jest łatwość zamykania i otwierania zamka. Jeśli kluczem mają się posługiwać dzieci lub osoby starsze, to przecież należy wykluczyć wszystkie zamki (i klucze), które wymagają skomplikowanych czy siłowych operacji.
Czwartym warunkiem, który trzeba brać pod uwagę, jest jego kształt. Ważne jest, aby zbyt ostre krawędzie nie dziurawiły kieszeni lub nie stanowiły zagrożenia, np. w razie wypadku samochodowego gdy będzie on w kieszeni.
Piątym warunkiem jest sposób dorabiania duplikatu klucza. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wybór takiego zamknięcia, do którego klucz można dorobić tylko u producenta na podstawie kodowanej karty zakupu. Jest to rozwiązanie bezpieczne, lecz najczęściej kosztowne. Załatwianie i czas oczekiwania na duplikat może być problemem, zwłaszcza w miejscowościach oddalonych od miejsca dorabiania takich kluczy.
Szóstym czynnikiem, który trzeba brać pod uwagę jest sposób otwierania zamka od wewnątrz pomieszczenia. Bezpieczniej jest, jeśli otwieranie odbywa się za pomocą gałki (pokrętła) lub przesunięcia zasuwy, ponieważ unika się sytuacji poszukiwania klucza w razie konieczności nagłego opuszczenia lokalu. Co prawda, takie rozwiązanie przy drzwiach, które nie są antywłamaniowe wymaga zabezpieczenia przed otwarciem zamków przez wykonany w drzwiach otwór, ale lepsze to niż tragedia, jaka może się wydarzyć, gdy sami nie będziemy mogli wyjść z mieszkania. Ponieważ zamknięcie na klucz od wnętrza wielu użytkowników traktuje jako zabezpieczenie podczas snu, to jednak lepszym rozwiązaniem jest uzupełnienie drzwi solidną zapornicą, najlepiej połączoną z alarmem. Takie zalecenie wynika z doświadczeń i wymagań strażaków w krajach zachodnich; wymagane jest aby strażak, który wszedł do mieszkania przez okno mógł bez problemu opuścić je przez drzwi. Należy się liczyć z tym, że te przepisy mogą być wprowadzone w Polsce.
Po siódme, warto zastanowić się, czy wybrać drzwi z klamką czy z gałką od strony wejścia.
Po ósme, niektóre z wykonań zamków są już fabrycznie przystosowane do współpracy z systemem alarmowym. Mogą mieć zamontowane czujniki nacisku uruchamiające alarm przy próbie siłowego otwarcia drzwi, czujniki sygnalizujące otwarcie lub zamknięcie zamka, a także mogą być wyposażone w otwieranie sterowane elektronicznie.
Po dziewiąte, jeśli mamy złośliwych sąsiadów, warto wybrać zamek z zabezpieczeniem przed zatykaniem dziurki.
Po dziesiąte, jeśli decydujemy się na jeden zamek, to powinien on być raczej z wielopunktową blokadą i lepiej jeśli będzie miał wymienną wkładkę (cylinder), czyli tę część, w którą wkładany jest klucz. Warto wtedy mieć w zapasie wkładkę z innym kompletem kluczy, aby w razie stwierdzenia braku klucza z używanego kompletu natychmiast wymienić wkładkę na tę zapasową.
Jakie zabezpieczenia mają zamki atestowane i przed jakim rodzajem agresji?
Zamki atestowane są dostatecznie wytrzymałe, aby uniemożliwić przestępcy ich zniszczenie lub otwarcie za pomocą np. łomu (zbyt mała siła, by zrobić to w pojedynkę). Zmusza to przestępców do działania w grupie lub korzystania z narzędzi, które czynią hałas. Na fotografii pokazany jest zamek, który został wyłamany, lecz dla jego pokonania trzeba było trzech silnych mężczyzn wyposażonych w łomy. Zamek ten był nie do pokonania nie tylko przez jedną, lecz nawet przez dwie osoby! Zamek atestowany jest zabezpieczony przed zniszczeniem w wyniku nawiercenia czułego miejsca. Chronią przed tym specjalnie ukształtowane i wykonane zabezpieczenia, które powodują łamanie się wiertła przy próbie nawiercenia lub powodują jego ześlizgiwanie się poza “czułe” dla zamka miejsce. Takie zabezpieczenie może być w standardowym wyposażeniu zamka i stanowić jego nieodłączną część lub w wypadku zamków kompletowanych na zamówienie. Zabezpieczenia przed przewierceniem mogą mieć też same wkładki (cylindry).
Wymienność wkładek
Czy wkładki na klucze (cylindry) różnych producentów są między sobą wymienne?
Stosuje się kilka standardów, które bez względu na producenta są między sobą wymienne, lecz są także takie, które pasują do zamków tylko jednego producenta. Zamki mogą być wtedy różne, ale pasuje do nich ten sam typ wkładki. Najbardziej różnorodna oferta występuje w tzw. eurowkładkach (rys. 2 po prawej). Są one oferowane w co najmniej kilkuset wykonaniach różniących się długością (w celu dopasowania do grubości drzwi), rodzajami kluczy, proporcją wymiarów liczoną od języczka bębenka (zabieraka), sposobem otwierania od strony wnętrza (klucz, gałka itp.).
Uwaga: są one bardzo zbliżone kształtem do wkładek bębenkowych starego wzoru zwanych u nas Yeti, co jest czasem powodem pomyłek (rys. 2 po lewej). Wybór zamka lub zamków z wymiennymi wkładkami jest szczególnie polecany w sytuacjach, gdy klucze do mieszkania trzeba oddać w obce ręce (remont, naprawa, wynajęcie itp.), gdyż właściciel może sam i natychmiast zamienić taką wkładkę na inną. Niektóre firmy oferują specjalnie na okres budowy lub remontu domu wkładki o uproszczonej budowie, które już po wprowadzeniu się lokatorów są wymieniane na normalne, czyli o pełnej wytrzymałości; dzięki takiemu rozwiązaniu unika się dorobienia klucza przez osobę niepowołaną.
