Bezspoinowy system ociepleń (BSO) jest obecnie najpopularniejszą metodą ocieplania ścian zewnętrznych budynków.
Zestaw wyrobów do wykonywania ociepleń ścian zewnętrznych budynków definiowany jest w dokumencie odniesienia, czyli Aprobacie Technicznej krajowej lub europejskiej. Wymienione są tam w punktach wszystkie elementy zestawu, które zostały zbadane w połączeniu ze sobą, jak również indywidualnie. Zwykle, w skład zestawu wchodzą następujące produkty:
- zaprawa lub masa klejowa do mocowania płyt termoizolacyjnych,
- płyty termoizolacyjne (styropian, wełna mineralna),
- zaprawa lub masa klejowa do wykonywania warstwy zbrojonej,
- tkanina szklana do wykonywania warstwy zbrojonej,
- preparat gruntujący do wykonywania warstwy pośredniej (opcjonalnie),
- łączniki mechaniczne,
- zaprawa lub masa tynkarska,
- farba elewacyjna (opcjonalnie),
- materiały do wykończania miejsc szczególnych elewacji: listwy, szyny, taśmy, siatki narożnikowe, materiały uszczelniające.
Stosowanie tak zdefiniowanego zestawu wyrobów ma decydujący wpływ na spójność i kompatybilność ostatecznego wyrobu oraz na jego trwałość.
(Wykonanie ocieplenia metodą BSO, fot. SSO)
Producent jest zobowiązany, na swój koszt, przeprowadzić badania w akredytowanym laboratorium, sprawdzając, czy uzyskane wyniki wystarczą do tego aby uzyskać aprobatę. Nie jest ona jednak dokumentem wystarczającym do wprowadzania materiałów do obrotu: na jej podstawie producent musi uzyskać Certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP) wydany przez uprawnioną do tego celu instytucję oraz we właściwy sposób oznaczyć swój wyrób, umieszczając na nim m. in. znak budowlany „B”, nr aprobaty technicznej, nr i datę wystawienia deklaracji zgodności oraz – w wypadku zestawów do wykonywania ociepleń – nr certyfikatu zakładowej kontroli produkcji oraz nazwę jednostki która go wydała. Na materiałach wchodzących w skład systemu ociepleniowego powinna ponadto znaleźć się informacja, w jakim systemie dany materiał może być zastosowany.
Powyższe dokumenty obligują producenta do wykonywania raz na trzy lata badań okresowych w niezależnych jednostkach badawczych, oraz badań bieżących – dla każdej partii wyprodukowanego materiału. Zakresy wymienionych wyżej badań są zdefiniowane w aprobacie technicznej danego systemu.
(Wykonanie ocieplenia metodą BSO, fot. SSO)
Należy również pamiętać, że w myśl obowiązujących przepisów deklaracja zgodności jest dokumentem wewnętrznym producenta. Przez jej wystawienie producent oświadcza, na swoją wyłączna odpowiedzialność, że wyrób budowlany jest zgodny ze specyfikacją techniczną. Deklarację zgodności producent przechowuje i przedkłada właściwym organom kontroli (jednostce certyfikującej, wojewódzkiemu inspektoratowi nadzoru budowlanego itp.) na ich żądanie. Producent nie ma obowiązku przekazywania takiej deklaracji odbiorcy materiału, a jej żądanie przez inspektorów nadzoru wynika z nieznajomości obowiązujących przepisów.
Co należy traktować jako wyrób budowlany w przypadku BSO?
Definicja wyrobu budowlanego znajduje się obecnie w Ustawie o wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 2004 r. i brzmi następująco: „Ilekroć w ustawie jest mowa o: wyrobie budowlanym – należy przez to rozumieć rzecz ruchomą, bez względu na stopień jej przetworzenia, przeznaczoną do obrotu, wytworzoną w celu zastosowania w sposób trwały w obiekcie budowlanym, wprowadzaną do obrotu jako wyrób pojedynczy lub jako zestaw wyrobów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową i mającą wpływ na spełnienie wymagań podstawowych (…)”
Z kolei wymagania podstawowe są zdefiniowane w Prawie budowlanym i obejmują:
- bezpieczeństwo konstrukcji,
- bezpieczeństwo pożarowe,
- bezpieczeństwo użytkowania,
- odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne oraz ochrony środowiska,
- ochrona przed hałasem i drganiami,
- oszczędność energii i odpowiednia izolacyjność cieplna przegród;
(Wykonanie ocieplenia metodą BSO, fot. SSO)
Z powyższego jednoznacznie wynika, że w wypadku materiałów do wykonywania ociepleń wyrobem jest cały zestaw, zdefiniowany w aprobacie technicznej. Zamiana poszczególnych elementów w systemie (np. siatki lub kleju) skutkuje nie tylko utratą wszelkich gwarancji na dany system, ale jest złamaniem przepisów prawa budowlanego, za co bezpośrednie konsekwencje mogą ponieść osoby pełniące samodzielne funkcje w budownictwie, czyli kierownik budowy oraz inspektor nadzoru. Niestety odbija się to również na końcowym użytkowniku, ponieważ zastosowanie takiego „pseudo-rozwiązania” ma duży wpływ na jakość, trwałość i estetykę elewacji.
Wybór systemu ociepleniowego oraz wykonawcy
Elementami decydującymi o wyborze konkretnego rozwiązania są z reguły: trwałość rozwiązania, cena oraz dostępność na rynku. Dwa pierwsze są dla inwestora najistotniejsze, a także bezpośrednio powiązane ze sobą. i to odwrotnie proporcjonalnie. O trwałości decyduje jakość użytych materiałów oraz solidność wykonawstwa. Dlatego warto, na wstępnym etapie, zastanowić się, jakie parametry chcemy uzyskać (izolacyjność termiczna, odporność na uderzenia, nasiąkliwość powierzchniowa, odporność na skażenia mikrobiologiczne itp.) a dopiero później poszukać konkretnego systemu. Należy również pamiętać, aby wybierać wyrób posiadający wszystkie niezbędne dokumenty dopuszczające go do obrotu: aprobatę techniczną, certyfikat ZKP oraz prawidłowo oznaczone opakowania.
(Wykonanie ocieplenia metodą BSO, fot. SSO)
Aneks do umowy z wykonawcą
Eksperci ze Stowarzyszenia na Rzecz Systemów Ociepleń (SSO) opracowali wzór aneksu do umowy na wykonanie systemu ociepleń budynku. Dokument przygotowano z myślą o inwestorach indywidualnych, aby mogli oni kontrolować prace ociepleniowe na własnej budowie, bez studiowania wielostronicowych technicznych instrukcji i materiałów informacyjnych. Aneks ma pomagać w poprowadzeniu inwestycji zgodnie ze sztuką budowania i zaleceniami producentów. To z kolei przełoży się na pożądany i trwały efekt wizualny oraz oszczędności w kosztach zużycia energii budynku.
– Aneks to po prostu zwięzły opis czynności niezbędnych przy każdej pracy ociepleniowej, bez względu na jej skalę. Zapisy aneksu są nieskomplikowane, zrozumiałe dla osoby spoza branży budowlanej, która chce ocieplić dom – tłumaczy Wojciech Szczepański ze Stowarzyszenia na Rzecz Systemów Ociepleń, pomysłodawca i koordynator prac nad dokumentem. – Dokument podpowiada także, jak, na każdym etapie prac, można sprawdzać realizację zobowiązań wykonawcy określonych w aneksie – dodaje ekspert z SSO.
Gotowość do przyjęcia aneksu do umowy to również dobry sprawdzian wiedzy i rzetelności wykonawcy. – Podpisując się pod takim dokumentem, wykonawca oświadcza, że jest odpowiednio przeszkolony, posiada doświadczenie w pracach ociepleniowych oraz zna obowiązujące przepisy i normy – wyjaśnia Szczepański.
Załącznik do umowy zatwierdzony został przez członków komisji technicznej SSO, co oznacza, iż jest on dokumentem, uznawanym przez wiodące firmy z branży ociepleń ETICS.
Aneks do umowy
Eksperci ze Stowarzyszenia na Rzecz Systemów Ociepleń
