Mieć dach nad głową… Ten związek frazeologiczny, używany w przeróżnych sytuacjach, oznacza poczucie bezpieczeństwa, jakie daje nam dom. Dach jest jednym z ważniejszych jego elementów i musi stanowić niezawodne schronienie przed opadami atmosferycznymi, wiatrem, temperaturą. Dlatego tak istotny jest przygotowany przez uprawnionego architekta prawidłowy projekt dachu, który polega na wyborze jego kształtu, doborze pokrycia i wyborze odpowiedniej konstrukcji dachowej.
Dachy są wielościanami, których podstawę stanowią wielokąty wyznaczone przez rzut ścian zewnętrznych budynki. Dach opiera się na tzw. wielokącie okapu.
Pozostałe pojęcia
- połać dachowa – górne powierzchnie dachu, jego ściany boczne. Ich kształt wynika z rozwiązania dachu, tzw. „wypośredniczenia połaci dachowych”.
- okap – najniższa, najczęściej pozioma krawędź połaci
- kalenica (grzbiet) – górna krawędź połaci dachu
- naroże (kalenica narożna) – krawędź wypukła na przecięciu dwóch połaci
- kosz – krawędź wklęsła na przecięciu dwóch połaci (linia koszowa), ułatwiająca odpływ wody z opadów najczęściej do rynny dachowej
- krawędź szczytowa – odgraniczenie połaci od pionowego szczytu budynku (ściany szczytowej)
Rodzaje dachów
Dach może być regularny, czyli taki, kiedy w każdym punkcie węzłowym przecinają się dokładnie trzy krawędzie, oraz nieregularny, kiedy przecinających krawędzi jest więcej lub gdy istnieje połać o więcej niż jednym okapie.
Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje dachów, mające swoje typy. Są to dachy płaskie i dachy spadziste.
Dachy płaskie
Dachami płaskimi są tzw. stropodachy. Stanowią one strop ostatniej kondygnacji. W Polsce stropodachy były bardzo popularne w latach 70-tych ubiegłego wieku, kiedy to powstawały domy jednorodzinne, tzw. kostki oraz rozległe osiedla z wielkiej płyty.
Dziś stropodachy stosowane są często, kiedy planowana jest aranżacja ogrodu na dachu. Mówimy wtedy o dachu zielonym.
Zwykle spodnią warstwę stropodachu stanowi wytrzymała żelbetowa konstrukcja nośna, która przejmuje wszelkie obciążenia. Na niej znajduje się izolacja cieplna, zapewniająca odpowiednie warunki termiczne w pomieszczeniach. Wierzch stanowią połacie dachowe.
Jednak układ warstw może być inny – od tego zależy klasyfikacja typów konstrukcji:
stropodach niewentylowany – jest najprostszy w konstrukcji, ale ze względu na liczne wady, stosuje się go najczęściej w budynkach gospodarczych. Prawidłowo wykonany może znajdować się nad pomieszczeniami domowymi nieogrzewanymi.
stropodach wentylowany – strop z położonym na nim ociepleniem jest oddzielony od pozostałych warstw szczeliną powietrzną, dzięki czemu wilgoć jest odprowadzana z warstwy ociepleniowej.
stropodach odwrócony – pierwszą, najniższą warstwę stanowi tu hydroizolacja, na niej znajduje się dopiero izolacja termiczna. Warstwą dociskową może być żwir, chroniący konstrukcję przed opadami i jednocześnie zwiększający powierzchnię parowania. Dach odwrócony jest najlepszym rozwiązaniem w przypadku budowy tarasu nad ogrzewaną kondygnacją.
Dachy spadziste
Dachy spadziste mają połacie pochylone pod pewnym kątem, najczęściej pomiędzy 20 a 60 stop. Składają się z zestawionych ze sobą wielokątów płaskich – ich liczba klasyfikuje kształt dachu, który może być następujący:
dach jednospadowy (pulpitowy) – ma jedną połać, najczęściej o kształcie prostokątnym. Jednak jego mało atrakcyjny wygląd, a także fakt, że nie nadaje się do przykrycia większych powierzchni, powoduje, iż rzadko wykorzystywany jest w budownictwie mieszkaniowym. Częściej można go spotkać na niewielkich budynkach gospodarczych, garażach.
dach dwuspadowy (szczytowy) – składa się z dwóch skośnych połaci, zamkniętych od strony dwóch pozostałych elewacji ścianami szczytowymi. Jest bardzo prosty w konstrukcji, a przy tym niedrogi.
dach czterospadowy (brogowy) – ma dwie połacie podłużne trapezowe i dwie boczne trójkątne.
dach naczółkowy – naroża dwóch połaci i szczytów są ścięte płaszczyznami ukośnymi, tworzącymi niewielkie połacie
dach mansardowy – ma dwa rodzaje połaci: górną o mniejszym nachyleniu i dolną bardziej stromą. Dzięki temu możliwe jest optymalne wykorzystanie powierzchni poddasza.
dach wielospadowy – występuje nad budynkami o złożonych kształtach rzutu poziomego. Jest on kombinacją rodzajów dachów, wymienionych wyżej.
zdjęcia www.Projekty.Dom.pl
