Strop jest bardzo ważnym elementem konstrukcyjnym każdego budynku. Dlatego budowa stropu odbywać się powinna na podstawie profesjonalnego projektu, bez wprowadzania samowolnych zmian. Jednym z najbardziej popularnych w Polsce rodzajów stropów jest strop gęstożebrowy. Wykonuje się go głównie w domach szkieletowych, jest też bardzo powszechny w domach murowanych z ceramiki poryzowanej.
Wykonuje się go z gotowych elementów – belek nośnych i pustaków ceramicznych – które doskonale pasują do elementów ściennych. Dzięki temu projektowanie i układanie stropu jest szybkie i proste.
(Strop gęstożebrowy Porotherm)
Eksperci z firmy Wienerberger wskazują krok po kroku, jak wygląda prawidłowa budowa stropu z pustaków Porotherm w domach murowanych:
Układanie zaprawy
Roboty montażowe rozpoczyna się od nałożenia na górną powierzchnię ścian, warstwy zaprawy cementowej M10 o grubości minimum 2 cm. Powinna mieć ona dość gęstą konsystencję, aby nie wciekała w drążenia pustaków. Zaprawę układa się na całej szerokości żelbetonowego wieńca, który zostanie wykonany później.
(Pierwsza warstwa zaprawy cementowej)
Montaż belek stropowych
Belki opiera się na tak zwanych podporach stałych, czyli ścianach lub podciągach. Zalecana głębokość oparcia belki na murze to 12,5 cm. Po ułożeniu belek stropowych kontroluje się ich poziome ułożenie, bądź w przypadku belek o większych długościach dostosowanie do poziomów odpowiadających odwrotnej strzałce ugięcia tzw. “wypiętrzenie”, tj. D=1,0 – 3,3 cm. Jest to czynność prosta, ale konieczna, gwarantująca uzyskanie nośności stropu zgodnych z podanymi przez producenta. “Wypiętrzenie” ogranicza również ugięcie stropu, które powstanie podczas jego eksploatacji. Daje to w rezultacie efekt płaskiego sufitu.
(Montaż belek stropowych)
Pod belkami należy ustawić odpowiednie podpory montażowe (podwalina, stemple stalowe lub drewniane, belki podporowe). Zapobiegną one odkształceniom belek podczas układania pustaków i betonowania stropu. Ustawia się zgodnie z projektem montażu stropu, na stabilnym podłożu, w równych odstępach. Podpora montażowa powinna składać się z podwaliny (np. deski o grubości dwóch cali), stempla stalowego z regulacją wysokości lub stempla drewnianego oraz belek podporowych systemowych lub z krawędziaków (np. o przekroju 100 x 120 mm). Zaleca się stosowanie regulowanych podpór stalowych z własnymi rozporami stabilizującymi ich pozycję. Podpory montażowe ustawia się prostopadle do belek stropowych wzdłuż ich osi, w rozstawie nie większym, niż 1,8 m. Belki podporowe należy podpierać (stemplować), w kierunku prostopadłym do osi belek stropowych, w rozstawie 1,5 m.
Liczba podpór montażowych zależy od rozpiętości stropu w świetle podpór stałych (np. ścian) i wynosi:
- przy rozpiętości do 3,6 m – 1 podpora,
- przy rozpiętości powyżej 3,6 m do 5,4 m – 2 podpory,
- przy rozpiętości powyżej 5,4 m do 7,2 m – 3 podpory,
- przy rozpiętości powyżej 7,2 m – 4 podpory.
Ponadto zaleca się ustawienie dodatkowych, skrajnych podpór montażowych bezpośrednio przy licu ściany (podporze stałej). Podpory stałe (np. ściany) poziomuje się po ich wykonaniu, układając warstwę gęstoplastycznej zaprawy na całej szerokości wieńca, zabezpieczając w ten sposób pustaki ścienne przed wciekaniem betonu w ich drążenia (szczególnie istotne w przypadku ścian jednowarstwowych).
Sprawdzanie rozstawu
Aby sprawdzić, czy belki są prawidłowo rozstawione, układa się pomiędzy nimi na próbę pustaki stropowe – po jednym przy każdym końcu belek. Pomimo dużych rozmiarów, pustaki są lekkie, więc bez problemu można je ręcznie przenosić. W dodatku właśnie dzięki ich dużym rozmiarom wypełnienie stropu zajmie niewiele czasu. Podczas montażu belek stropowych może zaistnieć sytuacja, w której odległość między belką a ścianą będzie mniejsza od szerokości modularnej pustaka. W takim przypadku przerwę pomiędzy skrajną belką a licem ściany (wieńca) wypełnić można w jeden z następujących sposobów:
- układając przycięte pustaki stropowe,
- układając kolejną dodatkową belkę stropową,
- deskując od dołu przerwę i wypełniając ją betonem.
(Sprawdzanie rozstawu)
W przypadku przycinania pustaków stropowych, maksymalna odległość osi skrajnej belki stropowej od lica ściany powinna zapewniać minimalną głębokość oparcia pustaka stropowego na ścianie, tj. 25 mm. Ta maksymalna odległość wynosi:
- dla stropu o rozstawie osiowym 625 mm – 500 mm,
- dla stropu o rozstawie osiowym 500 mm – 375 mm.
Układanie pustaków stropowych
Czołowe powierzchnie pustaków skrajnych, które będą przylegać do wieńców, podciągów czy żeber rozdzielczych stropu, zaleca się zadeklować, czyli zamknąć drążenia zaprawą. Pustaki te układa się jako pierwsze. Dopiero potem można wypełniać pozostałą powierzchnię stropu pomiędzy belkami, dostawiając do siebie kolejne pustaki.
(Układanie pustaków stropowych)
Żebro rozdzielcze
W stropach o rozpiętości powyżej 4 m, podobnie jak w innych stropach gęstożebrowych, w celu wzmocnienia konstrukcji oraz wyeliminowania tzw. „klawiszowania belek”, należy wykonać żebra rozdzielcze, przebiegające w poprzek belek stropowych, przez całą szerokość stropu. Ich liczba zależy od rozpiętości stropu w świetle ścian:
- przy rozpiętości stropu do 6 m – 1 żebro rozdzielcze,
- przy rozpiętości stropu powyżej 6 m – 2 żebra rozdzielcze.
(Do wykonywania żebra rozdzielczego można stosować pustaki stropowe Porotherm o wysokości 80 mm, co pozwala na uzyskanie jednolitej, ceramicznej dolnej powierzchni stropu.)
Osłona wieńca
Pustaki muruje się jedną warstwą na równi z licem ściany zewnętrznej. Ponieważ ich boczne powierzchnie mają wyprofilowane pióra i wpust, zaprawą nie wypełnia się spoiny pionowej. Nanosi się ją równą warstwą tylko na podłoże, a pustaki wsuwa od góry w wyprofilowania już ustawionych elementów a następnie dociska do zaprawy.
(Na jednowarstwowych ścianach zewnętrznych Porotherm, zamiast zewnętrznego deskowania wieńca stropowego wykonuje się obmurowanie z pustaków Porotherm 11.5 P+W lub Porotherm 8 P+W, co znacznie ułatwia i przyśpiesza prace montażowe.)
Pomosty robocze
Podczas wszystkich robót montażowych na stropie, czyli przy układaniu pustaków, pracach związanych z wykonywaniem zbrojenia wieńca i żeber rozdzielczych oraz betonowaniu stropu, ze względów bezpieczeństwa należy korzystać z pomostów roboczych, które bardziej równomiernie rozłożą naprężenia. Wykonuje się je z desek, których grubość powinna wynosić przynajmniej 1,5 cala. Deski rozkłada się prostopadle do kierunku ułożenia belek nośnych, w kilku miejscach na całej szerokości stropu.
(Pomosty robocze)
Uwaga! Nie należy stawać na pustakach stropowych lub obciążać ich punktowo.
Zbrojenie żeber
Zbrojenie żebra rozdzielczego stanowią zwykle dwa pręty, poprowadzone jeden górą a drugi dołem, bez odgięć, średnicy 14 mm ze stali A-III, spięte strzemionami o średnicy 4,5 mm o rozstawie nie większym, niż 0,5 m. Końce prętów muszą być wprowadzone w wieniec i odpowiednio w nim zakotwione. Zbrojenie dolne żeber rozdzielczych należy wprowadzić w głąb wieńca lub podciągu na głębokość nie mniejszą, niż 10 średnic tego zbrojenia, natomiast długość zakotwienia zbrojenia górnego w wieńcu powinna być nie mniejsza, niż 0,5 m.
(Zbrojenie żeber)
Zbrojenie wieńca
Wieniec to żelbetonowy element na zakończeniu ścian każdej z kondygnacji, który wzmacnia połączenie stropu ze ścianami. Jego zadaniem jest przeniesienie poziomych obciążeń ze stropu oraz wzmocnienie konstrukcji budynku. Zbrojenie wieńca musi być wykonane zgodnie z projektem konstrukcyjnym stropu, na przykład z czterech prętów stalowych klasy A-III o średnicy najczęściej od 12 do 16 mm (zależnie od rozpiętości stropu). Pręty układa się pomiędzy polem stropowym a ociepleniem wieńca, ułożonym przy obmurowaniu z pustaków tak, aby po zabetonowaniu wieniec tworzył opaskę spinającą mury.
(Zbrojenie wieńca)
Ocieplenie wieńca
Aby zapewnić odpowiednią izolacyjność termiczną ścian zewnętrznych w miejscu wykonania wieńca, wieniec trzeba ocieplić. W tym celu odpowiednio przycięte pasy materiału termoizolacyjnego wkłada się pomiędzy osłonę wieńca a jego zbrojenie. Warto zwrócić uwagę, aby czynność tę wykonać dokładnie – w miejscach połączeń nie będą wówczas tworzyły się mostki termiczne.
(Ocieplenie wieńca)
Betonowanie stropu
Po sprawdzeniu poprawności:
- rozmieszczenia podpór montażowych,
- ułożenia belek i pustaków stropowych,
- wypoziomowania belek stropowych, bądź nadania im odwrotnej strzałki ugięcia,
- zmontowania zbrojenia wieńców, żeber rozdzielczych, zbrojenia podporowego, zbrojenia przy otworach w stropie itp.,
oraz po:
- usunięciu zanieczyszczeń (liści, trocin, itp.),
- zwilżeniu (zmoczeniu) elementów stropowych,
można przystąpić do betonowania stropu.
(Betonowanie stropu)
Szczególną uwagę należy zwrócić na dokładne wypełnienie mieszanką betonową wszystkich elementów stropu (belki, żebra, wieńce). Jeżeli beton podawany jest przy pomocy pompy, to należy go rozprowadzić równomiernie po powierzchni, nie dopuszczając do miejscowego gromadzenia. Grubość warstwy nadbetonu należy kontrolować przy pomocy sondy lub ryg (listew, rur) umożliwiających „ściąganie” nadmiaru betonu i uzyskanie podanej przez producenta grubości warstwy. W trakcie betonowania należy pobrać próbki betonu i kontrolować jego jakość wg PN-EN 206-1 “Beton część 1: Wymagania. właściwości, produkcja i zgodność“. Do betonowania stropu stosuje się beton klasy nie niższej, niż C16/20.
Pielęgnacja stropu
Po zakończeniu betonowania strop należy pielęgnować, szczególnie w okresie podwyższonych lub obniżonych temperatur powietrza.
Pielęgnacja stropu polega na:
- zwilżaniu wodą powierzchni betonu w podwyższonych temperaturach,
- osłanianiu powierzchni betonu, np. matami w obniżonych temperaturach.
Otwory w stropie
Niewielkie otwory (np. na rury wod.-kan., c.o. lub przewody elektryczne) można wykonywać nawiercając strop po jego wykonaniu lub poprzez rozsunięcie pustaków podczas montażu stropu oraz ewentualne wykonanie deskowania i wylewki uzupełniającej. Większe otwory w stropie (np. na zintegrowane ciągi przewodów wentylacyjnych lub dymowych, schody itp.) wykonuje się, stosując tzw. „wymiany” o wymiarach i zbrojeniu według dokumentacji technicznej, często z wykorzystaniem pustaków stropowych Porotherm o wysokości 80 mm. W tym przypadku jako pierwsze układa się belki stropowe przy krawędzi otworu i odmierza się od nich – w obu kierunkach – rozstawienie kolejnych belek.
Uwaga! Otwory wykonywać należy w pustakach, nie uszkadzając belek stropowych
Ścianki działowe na stropie
W przypadku obciążenia stropu ściankami działowymi konstrukcja stropu pod ścianką zależy nie tylko od ciężaru ścianki, ale również od kierunku jej usytuowania (wzdłuż lub w poprzek belek stropowych). Lekkie ścianki działowe o masie do 50 kg/m2 mogą być sytuowane dowolnie. Sytuowanie ścianek działowych o masie powyżej 50 kg/m2 – tak, jak w przypadku wszystkich stropów gęstożebrowych – należy wykonywać zgodnie z projektem konstrukcyjnym budynku lub konsultować z projektantem, gdyż strop może wymagać indywidualnego, dodatkowego wzmocnienia (np. wykonania żebra pod ścianki lub ułożenie dwóch, trzech belek stropowych obok siebie).
Rozformowanie stropu
Do rozformowania stropu, tj. usunięcia podpór montażowych oraz deskowań (wieńców, żeber rozdzielczych, itp.) można przystąpić po uzyskaniu przez beton monolityczny co najmniej 80% wytrzymałości docelowej (>16 MPa), tj. po min. 14 dniach od betonowania.
Zdjęcia z budowy stropu – firma Wienerberger
