Pamiętamy jeszcze lata 80–te, gdzie okna robiono z czegokolwiek i byle jak. Cieszyliśmy się, że w ogóle były. Irytowało nas, że przed zimą zużywaliśmy kilogramy waty do ich uszczelnienia, ale w tamtych czasach nie mieliśmy wyboru.
Mimo, że wytwórnie okien pracowały na trzy zmiany, asortyment ograniczał się jedynie do kilku rodzajów okien o bardzo podrzędnej jakości. Stolarka okienna z tamtych lat w niczym nie przypominała tej dzisiejszej – dlatego właśnie z tego okresu pozostały nam uprzedzenia do stolarki drewnianej, kojarzonej ze słabą szczelnością, kiepską jakością powłok malarskich i brakiem trwałości. Wydawało się, że rozwiązaniem problemu będą okna z PCV, tym bardziej, że na przełomie lat 80–tych i 90–tych pojawiło się wiele firm oferujących ten produkt. Kusiły nas mnogością wzorów, o wiele niższymi cenami, a przede wszystkim jakością wyższą od okien drewnianych, oferowanych wtedy na rynku. Niestety po pewnym czasie okazało się, że proponowane przez wytwórców okna PCV są technologicznie przestarzałe. Fabryki, których wiele wtedy powstawało, opierały swoją produkcję o technologie wycofywane z krajów Europy Zachodniej.
Okna tylko z pozoru były trwalsze, nie spełniały norm szczelności (w tym przypadku, były po prostu za szczelne, czyli nie pozwalały na swobodny przepływ powietrza bez ich uchylenia), a materiały z których były wykonywane, okazały się w wielu wypadkach niezdrowe dla użytkownika. Doszło do załamania rynku, efektem czego były masowe bankructwa producentów okien. Na rynku mogli pozostać tylko producenci, którzy podnieśli jakość i zmienili technologie produkcji. W dniu dzisiejszym praktycznie każdy producent oferuje okna o standarcie przewyższającym wyroby lat 80–tych i 90–tych. Pojawili się również producenci, którzy zaczęli oferować okna aluminiowe w przystępnych cenach.
Z uwagi na wysokie koszty materiału i złożoność procesu produkcyjnego były one w latach wcześniejszych praktycznie nieosiągalne dla przeciętnego klienta. Tak więc doczekaliśmy się czasów, w których możemy swobodnie wybierać. Problem w tym, że okno – oknu nierówne, zaś podjęcie błędnej decyzji przy wyborze jest o tyle kłopotliwe, że jest to element kosztowny i trudny do wymiany. Postaramy się więc opisać, jakie wymogi powinno spełniać nowoczesne okno.
Na początek postaramy się wymienić wady i zalety poszczególnych rodzajów okien, a następnie podpowiemy Państwu, na jakie parametry należy zwrócić uwagę przy ich zakupie:
1. Okna drewniane.
Jest to najbardziej tradycyjny i popularny typ okien stosowany w budownictwie. Do zalet okien drewnianych należy zaliczyć to, że są przyjazne dla człowieka, ekologiczne, trwałe, a jeżeli są wykonane z dobrego materiału – łatwe w naprawie i konserwacji. Możemy znaleźć i zamówić właściwie każdy kształt, jaki sobie zażyczymy, a rozpiętość cenowa pozwala nam na wybranie produktu zgodnie z naszymi zasobami finansowymi. Przy wyborze okna drewnianego należy zwrócić uwagę na:
* materiał – ważna jest jakość drewna. Najlepsze są okna wykonane przy użyciu drewna z drzew liściastych,
* sposób malowania – ma największe znaczenie przy oknach wykonanych z drewna drzew iglastych. Sprawdźmy, czy miejsca sęków i płaszczyzny cięcia w poprzek włókien drewna są dobrze zamalowane,
* sposób łączenia elementów – istotne jest, jak zabezpieczone (pomalowane, zasilikonowane) i w jaki sposób ukryte są połączenia poszczególnych elementów z estetycznego punktu widzenia,
* jakość wykończenia oraz rodzaj wykorzystanych szyb – dotyczy to wszystkich rodzajów okien. Szyby powinny być zespolone, co najmniej dwuwarstwowe, bezpieczne (takie szyby są odporniejsze na stłuczenia, w przypadku rozbicia szyba zatrzymuje się na wklejonej w nią folii),
* elementy umożliwiające infiltracje – powinny być we wszystkich rodzajach okien. Każde okno powinno być wyposażone w elementy umożliwiające swobodny przepływ powietrza w zakresie określonym normą (o normach piszemy poniżej).
Do wad okien drewnianych należy zaliczyć podatność na działanie czynników atmosferycznych i na uszkodzenia mechaniczne.
2. Okna PCV.
Okna PCV są przede wszystkim tanie i trwałe. Nie wymagają one konserwacji powłoki malarskiej, posiadają dobrą izolacyjność cieplną, są lekkie i niepodatne na działanie czynników atmosferycznych. Są szczelne i tak jak okna drewniane posiadają praktycznie nieskończoną ilość wzorów. Wadami tych okien są: brak możliwości naprawy uszkodzonych elementów, mała przyjazność i niewielka paleta kolorów.
3. Okna aluminiowe.
Okna aluminiowe są trwałe, ekologiczne, mało podatne na działanie czynników atmosferycznych, posiadają dobrą izolacyjność oraz są łatwe w konserwacji. Można malować je na wszystkie kolory. Niestety są drogie, a w razie uszkodzenia trudne w naprawie. Bardzo mocno pracują pod wpływem wysokich temperatur pochodzących od nasłonecznienia, a uzyskiwanie nietypowych kształtów znacznie podwyższa cenę produktu.
A oto jakim wymaganiom musi sprostać dobre jakościowo okno, aby zostało dopuszczone do powszechnego stosowania:
– współczynnik infiltracji powietrza “a” powinien wynosić:
* a = 0,5-1,0 m3/m × h × (daPa)2/3 w przypadku okien i drzwi balkonowych rozszczelnionych np. przez wycięcie fragmentu uszczelki w górnym poziomym ramiaku skrzydła,
* a ≤ 0,3 m3/m × h × (daPa)2/3 w przypadku okien i drzwi balkonowych nierozszczelnionych, pod warunkiem zainstalowania w tych oknach dopuszczonych do stosowania elementów regulowanego nawiewu powietrza, lub też zastosowania tych okien w pomieszczeniach wyposażonych w urządzenia z regulowanym nawiewem powietrza,
– szczelność na przenikanie wody opadowej okien nierozszczelnionych i rozszczelnionych:
* okna i drzwi balkonowe nie powinny wykazywać przecieków przy zraszaniu ich powierzchni wodą w ilości 120 l na 1 m2 powierzchni przy różnicy ciśnień Δp = 16 daPa,
– współczynnik przenikania ciepła “k” (od niedawna nazywany współczynnikiem “U”) dla okien i drzwi balkonowych w zależności od rodzaju oszklenia powinien wynosić:
* k ≤ 2,6 W(mkw. × K) w przypadku oszklenia szybą zespoloną jednokomorową zwykłą 4 + 4/16 z przestrzenią międzyszybową wypełnioną powietrzem,
* k ≤ 2,3 W(mkw. × K) w przypadku oszklenia szybą zespoloną dwukomorową zwykłą 3 + 3 + 3/6 + 6 z przestrzenią międzyszybową wypełnioną powietrzem,
* k ≤ 2,0 W(mkw × K) w przypadku oszklenia szybą zespoloną dwukomorową zwykłą 4 + 3 + 4/12 + 12 z przestrzenią międzyszybową wypełnioną powietrzem.
– współczynnik izolacyjności akustycznej – ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej okien i drzwi balkonowych rozszczelnionych w zależności od rodzaju oszklenia powinien wynosić:
* klasa akustyczna Rw = 30 dB, rzeczywisty wskaźnik izolacyjności akustycznej Rw = 32 ± 1 dB dla oszklenia szybą zespoloną jednokomorową zwykłą 4 + 4/16,
* klasa akustyczna Rw = 30 dB, rzeczywisty wskaźnik izolacyjności akustycznej Rw = 34 ± 2 dB dla oszklenia szybą zespoloną dwukomorową zwykłą 4 + 3 + 4/12 + 12.
S.D.