Start Arrow InstalacjeArrow Zawory antyskażeniowe chronią wodę pitną

Zawory antyskażeniowe chronią wodę pitną

Zawory antyskażeniowe to popularna nazwa urządzeń mających na celu ochronę wody pitnej przed możliwością skażenia wtórnego, tzn. skażenia spowodowanego przepływem zwrotnym.

Przepływ zwrotny może wystąpić w dwóch przypadkach:

  • po stronie sieci wodociągowej, w wyniku spadku ciśnienia (praca zasuwy, pęknięcie przewodu, praca pomp, duże rozbiory punktowe
  • po stronie odbiorczej wody – w wyniku przeciwciśnienia zwrotnego mającego swoje źródło w systemie znajdującym się poza instalacją wodociągową

Polska Norma PN-92/B-01706/Azl: 1999 klasyfikuje płyny mogące mieć kontakt z wodą pitną na 5 kategorii: od 1 (woda z sieci wodociągowej) poprzez płyny stanowiące coraz większe zagrożenie do 5 (płyn stanowiący zagrożenie dla człowieka z uwagi na obecność substancji mikrobiologicznych lub wirusowych). Norma ta określa także sposoby zabezpieczeń przed możliwością skażenia.

Norma obowiązywała od roku 2000, jednak pomimo tego projektanci unikali umieszczania zabezpieczeń w projektach, a inspektorzy nadzoru budowlanego, zakłady wodociągowe oraz przedstawiciele Sanepidu takich urządzeń nie wymagali. Wiązało się to z faktem nieznajomości urządzeń opisanych i przedstawionych w Normie.

W tym czasie w całym kraju miało miejsce kilka poważnych skażeń sieci wodociągowej spowodowanych przedostaniem się do niej płynów szkodliwych dla zdrowia i życia (benzyna, płyn do spryskiwaczy, pestycydy i inne). Skutkiem tego było wyłączenie sieci lub jej fragmentu i płukanie. Koszty z tym związane były duże: płukanie instalacji uzdatnioną wodą, podstawianie beczkowozów, brak opłat za wodę i ścieki. Koszty te często ponosiły same zakłady wodociągowe, gdyż często ustalenie winowajcy zdarzenia było niemożliwe.

Zdarzały się też skażenia, po których nie było odcinania dopływu wody, gdyż w momencie badania wady niczego już nie stwierdzano. Skutki jednak były: zatrucia, bóle brzucha a wcześniej nieprzyjemny zapach wody czy dziwny smak.

Zabezpieczeń nadal nie stosowano. Wyjątkami były sytuacje, gdy projekt instalacji powstawał poza Polską. Sytuacja zmieniła się po opublikowaniu w czerwcu 2001 r. przez COBRTI Instal oraz Ośrodek Informacji „Technika instalacyjna w budownictwie” komentarza do Normy „Zabezpieczenie wody przed wtórnym zanieczyszczeniem” Zeszyt 1.

W zeszycie tym w przystępny sposób opisano zagadnienia związane z możliwością skażenia wtórnego, przedstawiono urządzenia zabezpieczające dostępne na rynku oraz, co ważne dla projektantów i odbiorców projektów i instalacji, przykłady zastosowań tych urządzeń.

Obecnie niemal wszystkie zakłady wodociągowe w Polsce w swoich wytycznych dotyczących budowy przyłącza wodociągowego wprowadziły zapis o konieczności stosowania odpowiednich zabezpieczeń uniemożliwiających wtórne skażenie.

Powstały także nowe umowy o dostawie wody i odprowadzeniu ścieków, w których istnieje zapis o obowiązku utrzymania instalacji w stanie uniemożliwiającym wtórne zanieczyszczenie wody w sieci a także o prawie przedstawiciela zakładu wodociągowego do kontroli urządzeń antyskażeniowych. Od 16 grudnia obowiązuje rozporządzenie Ministra Infrastruktury (DzU 75/2002, poz. 617) nakazujące instalowanie omawianych urządzeń na instalacji za zestawem wodomierza.

Wydawać by się mogło, że temat został opanowany, a sieci wodociągowe i instalacje bezpieczne. Niestety rzeczywistość często jest inna. Projektanci, często nie zagłębiając się w zagadnienie, zgodnie z wymaganiami zakładów wodociągowych wrysowują w projekt instalacji prostokąt i opisują go „zawór antyskażeniowy”.

Dział uzgodnień dokumentacji w przedsiębiorstwie wodociągowym stwierdza, że projekt zawiera zawór antyskażeniowy i wobec tego projekt uzgadnia. Inwestor poszukuje najtańszego wyrobu na rynku, który ma w nazwie „zawór antyskażeniowy”, kupuje i instaluje. Inspektor stwierdza istnienie zaworu i dokonuje odbioru instalacji. Sprawa jest zamknięta. Co jednak będzie gdy nastąpi skażenie wody z tejże instalacji? Zacznie się poszukiwanie winnego…

Największy błąd popełnił projektant, który nie określił typu zabezpieczenia. Jest to najczęściej spotykany błąd przy określaniu zabezpieczenia. Zgodnie z art. 81 i 5 prawa budowlanego „obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający m. in. bezpieczeństwo użytkowania oraz odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska”. Niestosowanie się do wymogów prawa budowlanego może grozić poważnymi konsekwencjami.

Wspomniana Polska Norma PN-92/B-01706/Azl: 1999 oraz komentarz do niej opisują jakie zabezpieczenia w jakich przypadkach stosować. Na schemacie instalacji należy więc narysować symbol odpowiedniego urządzenia zabezpieczającego, lub sześciokąt z wpisanymi dwiema literami oznaczającymi rodzinę.

Analizując wspomniany komentarz do normy można dojść do wniosku, że na przyłączach wodociągowych powinno się stosować następujące typy zabezpieczeń przed możliwością skażenia wtórnego: EA, BA, GA i GB. Poszczególne typy różnią się budową oraz stopniem zabezpieczenia sieci wodociągowej.

Dalsza analiza Komentarza pozwala stwierdzić, że najprostsze zabezpieczenia, tj. „zawory zwrotne antyskażeniowe z możliwością nadzoru typu EA”, zabezpieczające przed płynami do 2 kategorii mają praktycznie zastosowanie tylko na przyłączach domków jednorodzinnych oraz poszczególnych mieszkań w blokach. Przytoczone zawory zwrotne antyskażeniowe z możliwością nadzoru typu EA często mylone są ze zwykłymi zaworami zwrotnymi. Różnica pomiędzy nimi jest następująca:

  • zawory zwrotne antyskażeniowe z możliwością nadzoru typu EA mają po stronie napływu spust umożliwiają cy ich testowanie. Testowanie takie powinno odbywać się raz do roku
  • zawory zwrotne antyskażeniowe z możliwością nadzoru typu EA są bardzo „czułe”, tzn. wrażliwe na minimalne wahania ciśnienia, przy których najczęściej następuje przeływ zwrotny. Muszą gwarantować szczelność już przy 3 cm wstecznego słupa wody. Atesty stwierdzające, czy zawory mogą być oznaczane jako typ EA wydają obecnie tylko jednostki badawcze w krajach zachodnich np. DVGW). W przypadku DVGW badania wykonywane są na podstawie normy DIN3269 Teil 1, Teil 2 i polegają na przebadaniu wybranych losowo z linii produkcyjnej wielu urządzeń i przeprowadzeniu 50-ciu tysięcy cykli symulujących przepływ zwrotny przy niskim ciśnieniu zwrotnym (opisanym w normie)

Pozostałe budynki, tzn. mieszkalne wielorodzinne (zwłaszcza wysokie), zakłady produkcyjne, budynki o charakterze usługowym i handlowym za przyłączami powinny być wyposażone w zabezpieczenia chroniące przed skażeniem płynami kategorii 3. lub 4., tj. urządzenia typu GA (3. kat.), BA i GB (4. kat.).

Na świecie działa kilku producentów wytwarzających całą gamę urządzeń zabezpieczających. Ich wieloletnie doświadczenia na tym polu pozwoliły opracować konstrukcje spełniające najwyższe wymagania. Produkują oni zarówno zawory klasy EA, jak i CA GA, GB, BA i inne.

Obok nich pojawiają się na rynku producenci, którzy chcąc wykorzystać koniunkturę produkują wyroby nie spełniające żadnych norm przedmiotowych. Skupiają się przede wszystkim na zaworach podobnych w wyglądzie do EA. Produkty te są tanie lecz nie zapewniają skutecznej ochrony przed możliwością skażenia. Instalowanie ich daje taki sam efekt, jak nieinstalowanie niczego, czy też instalowanie zwykłych zaworów zwrotnych.

Aby uniknąć skutków błędnie dobranego urządzenia zabezpieczającego, należy wymagać od projektanta jego specyfikacji, a od dostawcy dokumentów uwiarygodniających dany produkt, nie tylko pod względem możliwości kontaktu z wodą pitną (atest PZH) ale przede wszystkim pod względem funkcjonalnym, tzn. dokumentu dopuszczającego do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie w postaci certyfikatu lub deklaracji zgodności na zgodność z odpowiednim dokumentem odniesienia.

Projektując instalację wodociągową należy przeanalizować ją pod względem możliwości przedostania się do niej płynów powodujących skażenie i zaprojektować w odpowiednich miejscach odpowiednie zabezpieczenia. Dodatkowo należy zaprojektować zabezpieczenie wspólne za zestawem wodomierza głównego. Wszystkie zabezpieczenia powinny być wyspecyfikowane, tzn. powinna być określona rodzina i typ (ew. przedstawiony odpowiedni symbol graficzny).

Przy urządzeniu zabezpieczającym muszą być zaprojektowane urządzenia towarzyszące, stanowiące razem z nim zespół zabezpieczający. Tylko tak zaprojektowana instalacja może podlegać uzgodnieniu, weryfikacji i być podstawą do sporządzenia kosztorysu, wykonania i odbioru. Przy prawidłowo wykonanym projekcie, a na jego podstawie instalacji można mieć pewność, że będzie ona bezpieczna, jednak tylko pod warunkiem zastosowania produktów uznanych producentów.

Dodane przez: martah

martah
Dodaj komentarz

Data dodania:


luty 1, 2016
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...
Witaj gościu
z

Zobacz, co na ten temat czytali nasi DOMownicy

Obejrzyj galerię zdjęć Kuchnie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Polecane Produkty

Witaj gościu
z

Zainteresują Cię te tematy: instalacje