

W 2026 roku właściciele nieruchomości w Polsce mogą skorzystać z szerokiego wachlarza instrumentów wspierających efektywność energetyczną, obejmujących dotacje bezzwrotne do 135 000 zł, premię termomodernizacyjną do 31% oraz ulgę podatkową do 53 000 zł. Kluczowym elementem większości programów jest obowiązkowy audyt energetyczny, a proces aplikacyjny opiera się na systemach cyfrowych takich jak Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD).
Transformacja energetyczna sektora budownictwa w Polsce osiągnęła w 2026 roku etap dojrzałości, napędzany zarówno krajowymi potrzebami redukcji kosztów eksploatacji domów, jak i rygorystycznymi wymogami unijnej dyrektywy EPBD. System wsparcia finansowego został zaprojektowany tak, aby promować głęboką termomodernizację, która nie ogranicza się jedynie do wymiany źródła ciepła, ale obejmuje kompleksowe docieplenie przegród, wymianę stolarki oraz integrację z odnawialnymi źródłami energii. Analiza dostępnych ścieżek finansowania wskazuje, że rok 2026 jest ostatnim tak korzystnym okresem przed wprowadzeniem systemu ETS2, który od 2027 roku zmieni strukturę kosztów paliw kopalnych. Inwestycja w efektywność energetyczną przestaje być zatem wyborem ekologicznym, a staje się fundamentalną strategią ochrony domowego budżetu przed zmiennością rynkową i nowymi obciążeniami emisyjnymi.
Program Czyste Powietrze w 2026 roku oferuje do 135 000 zł bezzwrotnej dotacji na kompleksową termomodernizację domu jednorodzinnego, obejmującą ocieplenie ścian, wymianę okien oraz montaż pomp ciepła. Warunkiem uzyskania najwyższego wsparcia jest przeprowadzenie audytu energetycznego, który potwierdzi redukcję zapotrzebowania na energię użytkową o co najmniej 40% lub do poziomu poniżej 80 kWh / (m2 · rok).
Program Czyste Powietrze, zarządzany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), ewoluował w 2026 roku w stronę instrumentu promującego standardy pasywne i głęboką modernizację. Zmiany wprowadzone w poprzednim roku, a w pełni obowiązujące obecnie, kładą szczególny nacisk na jakość urządzeń oraz rzeczywisty efekt energetyczny. Podstawowym mechanizmem różnicującym poziom wsparcia są dochody wnioskodawcy, co ma na celu wyrównywanie szans w dostępie do technologii niskoemisyjnych. W 2026 roku progi dochodowe zostały zindeksowane, aby uwzględnić sytuację makroekonomiczną, przy jednoczesnym zachowaniu preferencji dla najuboższych gospodarstw domowych.
Właściciele domów o wysokiej energochłonności, w których wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową przekracza 140 kWh / (m2 · rok), są w 2026 roku objęci priorytetową ścieżką wsparcia, ale jednocześnie nakłada się na nich obowiązek realizacji pełnego zakresu prac wynikającego z audytu. Ma to zapobiec sytuacji, w której kosztowne źródło ciepła, takie jak pompa ciepła, pracuje nieefektywnie w budynku pozbawionym izolacji termicznej. Dla takich przypadków przewidziano najwyższy poziom dofinansowania, który może pokryć nawet 100% kosztów kwalifikowanych netto.
Ważnym aspektem programu w 2026 roku jest całkowite wykluczenie kotłów gazowych i olejowych z katalogu dotowanych urządzeń. Decyzja ta, wynikająca z unijnego zakazu wspierania paliw kopalnych w budynkach mieszkalnych, skierowała zainteresowanie inwestorów niemal wyłącznie w stronę pomp ciepła oraz kotłów na biomasę o podwyższonym standardzie emisyjnym. Wybierając pompę ciepła, beneficjent musi skorzystać z tzw. Listy ZUM, która w 2026 roku zawiera wyłącznie urządzenia o potwierdzonych parametrach technicznych w niezależnych laboratoriach na terenie UE lub EFTA.

| Poziom dofinansowania | Maksymalna dotacja (z PV) | Próg dochodowy (gosp. wieloosobowe) | Próg dochodowy (gosp. jednoosobowe) | Intensywność wsparcia |
| Podstawowy | Do 66 000 | Dochód roczny | Dochód roczny | Do 40% kosztów netto |
| Podwyższony | Do 99 000 | Dochód miesięczny | Dochód miesięczny | Do 70% kosztów netto |
| Najwyższy | Do 135 000 * | Dochód miesięczny | Dochód miesięczny | Do 100% kosztów netto |
* W przypadku wyboru gruntowej pompy ciepła w najwyższym poziomie dotacja może wzrosnąć do 170 000 zł przy kompleksowej termomodernizacji.
Mechanizm prefinansowania pozostaje kluczowym ułatwieniem dla beneficjentów z poziomu podwyższonego i najwyższego. Umożliwia on wypłatę do 50% przyznanej dotacji bezpośrednio na konto wykonawcy jeszcze przed rozpoczęciem prac, co niweluje barierę braku oszczędności niezbędnych do zainicjowania inwestycji. W 2026 roku korzystanie z prefinansowania wiąże się z obowiązkiem współpracy z operatorem programu, który wspiera beneficjenta w procesie wyboru wykonawcy i rozliczenia środków.
Program TERMO, realizowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, oferuje wsparcie w formie premii termomodernizacyjnej wynoszącej 26% kosztów inwestycji, która wzrasta do 31% przy jednoczesnym montażu instalacji OZE. W 2026 roku dodatkowym atutem są granty z KPO, które mogą powiększyć wsparcie o kolejne 10% dla budynków wielorodzinnych realizujących głęboką termomodernizację.
Program TERMO różni się od Programu Czyste Powietrze przede wszystkim mechanizmem finansowym oraz grupą docelową. O ile Czyste Powietrze skupia się na dotacjach bezzwrotnych, o tyle premia termomodernizacyjna jest formą spłaty części kredytu zaciągniętego przez inwestora na realizację przedsięwzięcia. O wsparcie mogą ubiegać się nie tylko właściciele domów jednorodzinnych, ale przede wszystkim wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie, gminy oraz towarzystwa budownictwa społecznego (TBS/SIM). Warunkiem koniecznym jest uzyskanie kredytu w banku współpracującym z BGK, który musi stanowić co najmniej 50% kosztów przedsięwzięcia.
W 2026 roku architekturę programu TERMO uzupełniają środki z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). To właśnie w tym roku mija kluczowy termin składania wniosków o premię zwiększoną o grant termomodernizacyjny (30 czerwca 2026 r.), co sprawia, że pierwsza połowa roku jest okresem rekordowej liczby aplikacji. Grant ten, wynoszący 10% kosztów netto, jest premią za osiągnięcie wysokich standardów energetycznych, tożsamych z wymogami dla nowych budynków. Oznacza to, że łączne wsparcie przy kompleksowej termomodernizacji z OZE może osiągnąć poziom 41%.
| Instrument wsparcia | Wysokość premii / grantu | Podmioty uprawnione | Kluczowy wymóg techniczny |
| Premia Termomodernizacyjna | 26% kosztów inwestycji | Właściciele domów, wspólnoty, spółdzielnie | Audyt energetyczny, redukcja zapotrzebowania na energię |
| Premia z OZE | 31% łącznych kosztów | Wszyscy inwestorzy Programu TERMO | Koszt OZE min. 10% łącznych kosztów modernizacji |
| Grant Termomodernizacyjny | 10% kosztów netto (dodatek) | Budynki wielorodzinne | Osiągnięcie standardu energetycznego jak dla nowych budynków |
| Grant OZE | 50% kosztów netto instalacji | Wspólnoty, spółdzielnie, TBS, SIM | Montaż nowej instalacji OZE (PV, pompy ciepła, kolektory) |
| Premia MZG | 50% – 60% kosztów | Gminy (zasób komunalny) | Budynki w strefach rewitalizacji lub pod uchwałami antysmogowymi |
Dla właścicieli budynków z tzw. „wielkiej płyty” rok 2026 przynosi kontynuację wsparcia na wzmocnienie konstrukcji. Przy realizacji termomodernizacji takiego obiektu można uzyskać dodatkowe 50% dofinansowania na koszty montażu kotew łączących warstwy fakturowe z warstwą konstrukcyjną. Jest to istotny element strategii przedłużania żywotności polskich osiedli przy jednoczesnej poprawie ich charakterystyki cieplnej.
Innowacją roku 2026 w portfelu BGK jest premia powodziowa, dedykowana budynkom wielorodzinnym uszkodzonym przez żywioł. Pozwala ona na sfinansowanie nie tylko termomodernizacji, ale i niezbędnych remontów konstrukcyjnych, przy czym wsparcie dla zasobów gminnych sięga nawet 70%. Termin na składanie wniosków dla budynków uszkodzonych w 2024 roku upływa pod koniec maja 2026, co wymusza na zarządcach pośpiech w przygotowaniu dokumentacji technicznej.
Ulga termomodernizacyjna w 2026 roku pozwala na odliczenie do 53 000 zł od podstawy opodatkowania wydatków na ocieplenie domu, wymianę stolarki oraz instalacje OZE. Odliczenie przysługuje właścicielom domów jednorodzinnych rozliczającym się według skali podatkowej (12%/32%), podatku liniowego (19%) lub ryczałtu. Małżonkowie będący współwłaścicielami mogą skorzystać z osobnych limitów, co łącznie daje 106 000 zł ulgi.
Mechanizm ulgi termomodernizacyjnej pozostaje jednym z najbardziej przystępnych narzędzi finansowych, ponieważ nie wymaga skomplikowanego procesu aplikacyjnego przed rozpoczęciem inwestycji. Podatnik po prostu dokumentuje poniesione wydatki fakturami VAT (wystawionymi przez czynnych podatników VAT) i wykazuje je w rocznym zeznaniu podatkowym na załączniku PIT/O. W 2026 roku ulga ta jest szczególnie cenna dla osób w drugim progu podatkowym (32%), gdyż realna oszczędność na podatku może wynieść blisko 17 000 zł przy pełnym wykorzystaniu limitu.
Ewolucja przepisów podatkowych doprowadziła do istotnych zmian w katalogu wydatków kwalifikowanych, które w pełni obowiązują w rozliczeniach za rok 2026. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii, z listy definitywnie zniknęły kotły gazowe i olejowe. Zostały one zastąpione przez nowoczesne technologie magazynowania energii, mikroinstalacje wiatrowe oraz systemy zarządzania energią (HEMS/EMS), co odzwierciedla priorytety zielonej transformacji.
| Kategoria wydatków | Przykłady urządzeń i materiałów | Uwagi techniczne |
| Izolacja termiczna | Styropian, wełna mineralna, pianka PUR | Ocieplenie ścian, dachów, stropów, fundamentów |
| Stolarka | Okna, drzwi zewnętrzne, bramy garażowe | Wymiana całych jednostek wraz z systemami montażowymi |
| OZE | Ogniwa fotowoltaiczne, kolektory słoneczne | Wraz z niezbędną infrastrukturą i osprzętem |
| Magazynowanie | Magazyny energii elektrycznej, magazyny ciepła | Nowość – wpisane do katalogu od 2025 r. |
| Systemy grzewcze | Pompy ciepła powietrze-woda i gruntowe | Tylko urządzenia służące do ogrzewania lub c.w.u. |
| Usługi | Audyt energetyczny, dokumentacja projektowa | Ekspertyzy ornitologiczne i chiropterologiczne |
Kluczową zasadą rozliczania ulgi w 2026 roku jest konieczność pomniejszenia kwoty odliczenia o otrzymane dotacje. Jeśli inwestor wydał na termomodernizację 40 000 zł i otrzymał 15 000 zł z programu Czyste Powietrze, podstawą do odliczenia w PIT jest jedynie pozostałe 25 000 zł. W przypadku, gdy dotacja wpłynie na konto podatnika w roku kolejnym po dokonaniu odliczenia, jest on zobowiązany do doliczenia kwoty zwrotu do dochodu w zeznaniu za rok, w którym otrzymał przelew.
Warto również pamiętać o terminie 3 lat na zakończenie całego przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Liczy się on od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Niezakończenie prac w tym terminie (np. brak faktury końcowej za montaż systemu) skutkuje obowiązkiem zwrotu całej dotychczas wykorzystanej ulgi.

Program Ciepłe Mieszkanie w 2026 roku oferuje do 41 000 zł dofinansowania dla właścicieli lokali w blokach oraz do 375 000 zł dla małych wspólnot mieszkaniowych (3-7 lokali). Środki te są przeznaczone na wymianę tzw. kopciuchów, modernizację instalacji c.o. i c.w.u. oraz wymianę stolarki okiennej i drzwiowej w budynkach wielorodzinnych.
Program Ciepłe Mieszkanie stanowi systemowe uzupełnienie Czystego Powietrza, adresując potrzeby mieszkańców budynków wielorodzinnych, którzy dotychczas byli wykluczeni z większości form wsparcia. W 2026 roku budżet programu wynoszący 1,75 mld zł jest dystrybuowany przez gminy, które pełnią rolę pośrednika między WFOŚiGW a mieszkańcami. Oznacza to, że zainteresowany właściciel mieszkania nie składa wniosku bezpośrednio do Funduszu, lecz do swojego urzędu gminy, o ile ta przystąpiła do programu.
Wsparcie jest podzielone na trzy poziomy intensywności, zależne od dochodów gospodarstwa domowego. W 2026 roku szczególne preferencje (dodatkowe 5% dotacji) otrzymują mieszkańcy gmin znajdujących się na liście miejscowości z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem. Jest to element strategii celowanego wsparcia w regionach o największych potrzebach ekologicznych.
| Poziom dofinansowania | Kryterium dochodowe | Maksymalna kwota dotacji | Intensywność (podstawowa) |
| Podstawowy | Dochód roczny | Do | Do 30% kosztów |
| Podwyższony | Do | Do | Do 60% kosztów |
| Najwyższy | Do | Do | Do 90% kosztów |
Dla wspólnot mieszkaniowych obejmujących od 3 do 7 lokali, Program Ciepłe Mieszkanie w 2026 roku oferuje kompleksową ścieżkę modernizacji całego budynku. Wspólnota może uzyskać do 350 000 zł na termomodernizację połączoną z wymianą źródła ciepła, a przy inwestycji w fotowoltaikę kwota ta rośnie do 360 000 zł. W przypadku wyboru pompy ciepła jako głównego źródła, limit wsparcia osiąga maksymalne 375 000 zł. Istotnym wymogiem jest likwidacja wszystkich nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa stałe służących do ogrzewania lokali we wspólnocie.
Łączenie różnych źródeł finansowania w 2026 roku, takich jak Program Czyste Powietrze i ulga termomodernizacyjna, jest w pełni dopuszczalne i stanowi najbardziej efektywną strategię finansową. Kluczową zasadą jest odliczanie w ramach ulgi podatkowej wyłącznie tej części kosztów, która nie została pokryta bezpośrednią dotacją bezzwrotną.
Strategiczne planowanie inwestycji w 2026 roku wymaga zrozumienia synergii między dostępnymi instrumentami. Najczęściej stosowanym modelem jest tzw. kumulacja pionowa, gdzie bazą jest dotacja z NFOŚiGW (np. poziom podstawowy 40%), a uzupełnieniem ulga podatkowa rozliczana od pozostałych 60% kosztów poniesionych z własnej kieszeni. Dzięki takiemu podejściu, realny wkład własny inwestora w kompleksową termomodernizację może zostać zredukowany do poziomu 30-40% całkowitych kosztów brutto.
W 2026 roku pojawiły się jednak nowe ograniczenia dotyczące łączenia programów operacyjnych. Nie jest możliwe jednoczesne finansowanie tych samych prac w domach jednorodzinnych z Programu Czyste Powietrze i premii termomodernizacyjnej BGK, o ile oba instrumenty korzystają ze środków publicznych (np. unijnych). Inwestor musi zatem dokonać wyboru: ścieżka dotacyjna w NFOŚiGW lub ścieżka kredytowo-premiowa w BGK. Ta druga jest zazwyczaj bardziej opłacalna dla wspólnot mieszkaniowych oraz osób planujących bardzo wysokie nakłady, przekraczające limity kosztów kwalifikowanych w programie Czyste Powietrze.
Warto zwrócić uwagę na specyficzną sytuację budynków wielorodzinnych, gdzie wspólnota może ubiegać się o premię termomodernizacyjną z BGK na części wspólne (elewacja, dach, węzeł cieplny), podczas gdy poszczególni właściciele mieszkań mogą indywidualnie wnioskować o dotację z programu Ciepłe Mieszkanie na wymianę okien czy instalacji wewnątrz lokalu. Taka komplementarność działań pozwala na radykalną poprawę standardu energetycznego całego obiektu.
W 2026 roku audyt energetyczny jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o dofinansowanie kompleksowej termomodernizacji w Programie Czyste Powietrze oraz premii w Programie TERMO. Dokument ten określa optymalny zakres prac, wylicza oszczędności energii i stanowi podstawę do wypłaty do 1200 zł dodatkowej dotacji na samo jego przeprowadzenie.
Audyt energetyczny w 2026 roku przestał być postrzegany jako kosztowny raport do szuflady, a stał się realnym narzędziem inżynieryjnym chroniącym interesy beneficjenta. Dzięki audytowi inwestor dowiaduje się, że zamiast inwestować w przewymiarowaną pompę ciepła, powinien najpierw docieplić dach lub wymienić stolarkę okienną, co w ostatecznym rozrachunku obniży zarówno koszty inwestycji, jak i późniejsze rachunki. W 2026 roku audyt musi być poprzedzony wizją lokalną, a jego wyniki muszą zostać ujęte w dokumencie podsumowującym (DPAE) z unikalnym numerem technicznym.
NFOŚiGW wprowadził w 2026 roku systemową kontrolę jakości audytów. Dokumenty te mogą sporządzać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, wpisane do centralnego rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Audytor w 2026 roku bierze na siebie odpowiedzialność za to, że zaproponowane rozwiązania pozwolą na osiągnięcie wskaźnika energii użytkowej poniżej 80 kWh / (m2 · rok).
Dla osób obawiających się początkowych kosztów audytu (zazwyczaj 1300 – 1500 zł brutto), rok 2026 przyniósł przełomowe rozwiązanie w postaci gminnych bonów na audyt. Pozwalają one na sfinansowanie diagnozy energetycznej z góry, co otwiera drogę do programu osobom o najniższych dochodach. Bon ten pokrywa 100% kosztów netto audytu i jest rozliczany bezpośrednio między gminą a audytorem.

Wnioski o dofinansowanie termomodernizacji w 2026 roku należy składać wyłącznie w formie elektronicznej poprzez system Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD) na stronie gwd.nfosigw.gov.pl lub za pośrednictwem banków współpracujących. W przypadku najwyższego poziomu dofinansowania z prefinansowaniem, konieczne jest skorzystanie z pomocy certyfikowanego operatora programu.
Proces aplikacyjny w 2026 roku został w pełni zautomatyzowany, co skraca czas weryfikacji wniosków, ale wymaga od wnioskodawcy dużej precyzji w dostarczaniu danych technicznych. Każdy beneficjent musi posiadać aktywne konto w systemie GWD, do którego loguje się za pomocą Profilu Zaufanego lub e-dowodu. System automatycznie weryfikuje dane o nieruchomości w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) oraz dane dochodowe w systemach skarbowych.
Dla osób preferujących tradycyjne kanały komunikacji, w 2026 roku nadal funkcjonują gminne punkty konsultacyjno-informacyjne. Pracownicy punktów pomagają w wypełnieniu formularzy w systemie GWD, weryfikują kompletność załączników i mogą przesłać wniosek w imieniu mieszkańca. Jest to szczególnie istotne w przypadku osób starszych lub nieposiadających podpisu elektronicznego.
Rok 2026 to również czas intensywnego działania „Operatorów programu Czyste Powietrze”. Są to wyselekcjonowane podmioty (często gminne spółki lub wyspecjalizowane NGO), które prowadzą beneficjenta „za rękę” przez cały proces. Ich wsparcie jest bezpłatne dla mieszkańca, a ich rola jest kluczowa w najwyższym poziomie dofinansowania, gdzie precyzyjne rozliczenie środków z prefinansowania wymaga wiedzy eksperckiej.
Czy w 2026 roku można dostać dotację na kocioł gazowy? Nie, od początku 2025 roku programy Czyste Powietrze oraz ulga termomodernizacyjna całkowicie zaprzestały finansowania kotłów gazowych i olejowych. Dotacje są obecnie skierowane na pompy ciepła i kotły na pellet.
Ile wynosi limit ulgi termomodernizacyjnej dla małżeństwa? Limit wynosi 53 000 zł na każdego podatnika. Jeśli małżonkowie są współwłaścicielami domu, mogą łącznie odliczyć 106 000 zł od swoich dochodów.
Czy audyt energetyczny jest płatny przez beneficjenta? Obecnie w programie Czyste Powietrze można uzyskać do 1200 zł zwrotu za audyt. Dodatkowo w 2026 roku gminy oferują „Bony na audyt”, które pozwalają sfinansować go bez angażowania własnych środków na starcie.
Jak długo trzeba czekać na wypłatę dotacji? Rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie trwa do 60 dni, natomiast rozpatrzenie wniosku o płatność końcową po zakończeniu prac zajmuje kolejne 60 dni od momentu poprawnego złożenia dokumentów rozliczeniowych.
Czy mogę wymienić okna bez wymiany pieca w programie Ciepłe Mieszkanie? Wymiana stolarki okiennej w programie Ciepłe Mieszkanie jest możliwa tylko wtedy, gdy w lokalu nie ma już nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe (kopciucha) lub gdy jego wymiana odbywa się w ramach tego samego wniosku.

Administratorem danych, które wpiszesz, będzie DOM.PL z siedzibą przy ul. Gen. Gustawa Orlicz-Dreszera 5/lok. 6, 15-797 Białystok. Twoje dane będą przetwarzane w celu wysyłania Ci naszych ofert handlowych i naszych partnerów. ...więcej